SGK’dan sahte sigortalılığa sıkı denetim: 245 bin kişinin sigortası iptal edildi

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), sahte sigortalılık ve kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında hem dijital hem de saha denetimlerini yoğunlaştırdı. Kurumun yürüttüğü çalışmalar sonucunda bugüne kadar 245 bini aşkın kişinin sigortası ve emekliliği iptal edildi.

2016 yılından bu yana sürdürülen “Sahte İş Yeri ve Sahte Sigortalılık Tespit Projesi” kapsamında yapılan incelemelerde 3 bin 273 sahte iş yeri tespit edildi. Proje sürecinde toplam 245 bin 740 kişinin sigortalılığı geçersiz sayıldı.

SGK, sahte sigortalılık belirlenen durumlarda yalnızca sigorta kayıtlarını iptal etmekle kalmıyor; emekli maaşlarını kesiyor ve daha önce yapılan ödemeleri faiziyle birlikte geri talep ediyor. Ayrıca bu kişilere ait sağlık harcamaları da tahsil ediliyor.

Kurum, milyonlarca veriyi yapay zekâ destekli sistemler ve gelişmiş algoritmalar aracılığıyla analiz ederek, fiilen çalışmadığı halde sigortalı gösterilen kişileri tespit ediyor. Böylece haksız şekilde elde edilmek istenen sigorta ve emeklilik haklarının önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş da konuya ilişkin değerlendirmesinde, “hatır sigortası” olarak bilinen uygulamaların ciddi sonuçlar doğurduğunu belirtti. Karakaş, birçok kişinin sigortalı gösterildiği iş yerinin detaylarını bilmeden işlem yaptırdığını, oysa mevzuata göre sigortalılığın fiili çalışma ve işverene bağlılık şartlarına dayandığını vurguladı.

Projede, 2011-2016 yılları arasında tescil edilen 4,6 milyon iş yeri incelendi. Prim ödeme düzeni, çalışan sayısı ve iş kolu uyumu gibi yaklaşık 100 farklı kriter üzerinden yapılan analizlerle riskli iş yerleri belirlendi.

2025 yılına kadar süren 16 aşamalı çalışmada dikkat çekici sonuçlar ortaya çıktı. 15’inci aşamada 128 iş yerinde 18 bin 191 sahte sigortalı tespit edilirken 487,5 milyon liralık borç belirlendi. 16’ncı aşamada ise 195 iş yerinde 20 bin 578 sahte sigortalı ortaya çıkarıldı ve 1,27 milyar liralık kamu zararı hesaplandı.

SGK, sahte sigortalılık kapsamında hem sigortalı görünen kişiler hem de bu sistemi kuranlar hakkında adli süreç başlatıldığını bildirdi.