İstanbul Sanayi Odası (İSO), ekonomi ve iş dünyasının her yıl merakla beklediği “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu – 2025” araştırmasının sonuçlarını düzenlediği basın toplantısıyla resmen duyurdu. Sanayinin “devler ligini” belirleyen bu tarihi araştırmada, zirvedeki isim değişmezken alt sıralarda ezber bozan bir değişim yaşandı. İSO 500 tarihinde ilk kez, iki dev savunma sanayi kuruluşu birden ilk 10 içerisine girmeyi başardı.
İşte İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan’ın ev sahipliğinde açıklanan 2025 yılı sanayi raporunun tüm detayları, ilk 10’a giren şirketler ve sektörel şifreler…
Zirve Yine Değişmedi: Tüpraş Liderliğini Korudu
İSO 500 çalışmasının üretimden satışlar verilerine göre Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşu, uzun yıllardır olduğu gibi bu yıl da liderlik koltuğunu kimseye kaptırmayan Tüpraş oldu. Listenin ilk üç sırasındaki devler yerlerini korurken, elde ettikleri devasa satış rakamları şu şekilde gerçekleşti:
-
Tüpraş: 698,8 milyar liralık üretimden satışla 1. sırada
-
Ford Otomotiv: 538,3 milyar lira ile 2. sırada
-
Star Rafineri: 327,9 milyar lira ile 3. sırada
Savunma Sanayisinden Tarihi Yükseliş: TUSAŞ ve Aselsan İlk 10’da!
Listenin üst sıralarında istikrar sürse de ilk 10 içerisinde en dikkat çekici atak savunma sanayisinden geldi. Şirketlerin son yıllarda ortaya koyduğu teknolojik hamleler ve yüksek ihracat performansı, İSO 500 sıralamasına belirgin şekilde yansıdı.
-
TUSAŞ: 2024 yılındaki 11’inci sıradan, 140,9 milyar liralık satışıyla 7’nci sıraya yükseldi.
-
Aselsan: 17’nci sıradan dev bir sıçrama yaparak 130,2 milyar liralık satışıyla 9’uncu sıraya yerleşti.
İSO Başkanı Erdal Bahçıvan, bu tarihi gelişmeyi “İSO 500 tarihinde ilk kez iki savunma sanayi kuruluşu ilk 10’da yer aldı. Bu durum, savunma sanayimizin ulaştığı üretim kapasitesini ve küresel rekabet gücünü göstermesi açısından son derece anlamlı” sözleriyle özetledi.
İşte Türkiye’nin En Büyük 10 Sanayi Kuruluşu (2025)
Rapora göre Türkiye ekonomisinin lokomotifi olan ilk 10 şirket şu şekilde sıralandı:
Sanayide Sektörel Ayrışma ve Finansman Krizi Uyarısı
Raporda sanayinin genel durumuna ilişkin önemli uyarılarda ve tespitlerde de bulunuldu. Öne çıkan başlıklar şunlar oldu:
-
Emek-Yoğun Sektörler Zorlanıyor: 2025 yılında geleneksel ve emek-yoğun sektörler ciddi şekilde zorlanırken, teknoloji yoğun sektörlerde güçlü üretim artışları yaşandı.
-
Yüksek Faiz ve Finansman Yükü: Sanayicinin en büyük sorununun yüksek finansman maliyetleri olduğunu belirten Bahçıvan, direnen enflasyon ve faizler nedeniyle bu haksız tablonun 2026 yılında da süreceği sinyalini verdi. Küçük ölçekli işletmelerin çok daha ağır zorluklarla karşı karşıya olduğu vurgulandı.
-
Umut Veren Göstergeler: Olumsuz maliyetlere rağmen İSO 500 şirketlerinin ihracatı yüzde 8,4 artışla 104,7 milyar dolara ulaştı. Yüksek teknoloji yoğunluklu sanayilerin payı yüzde 7,6’ya çıkarken, borsaya açılarak halka arz olan şirket sayısı da 91’e yükseldi.