Nöbetçi Eczaneler
Alzheimer’ın yakın dönem hafıza sorunları ile başlayan, diğer zihinsel alanları da etkileyerek günlük yaşam aktivitelerini zorlaştıran bir beyin hastalığı olduğunu ifade eden İSÜ Medical Park Gaziosmanpaşa Hastanesi’nden Nöroloji Uzmanı Dr. Serdar Taşdemir, sinsi bir şekilde başlayan hastalığın yatağa bağımlı kalabilecek bir düzeye ulaşabileceğinin altını çizdi.
2050 YILINA KADAR…
Hastalığı tanımlayan Dr. Alois Alzheimer’ın ismiyle anılan Alzheimer’ın 65 yaş üzerinde daha sık görüldüğünü, yaş ilerledikçe görülme sıklığının arttığını işaret edem Uzm. Dr. Taşdemir, “Öyle ki 90 yaş üzeri her 2 kişiden birinde görülebilir. Dünya genelinde 45 milyon kişi Alzheimer tanısı almıştır. Bu sayının 2050 yılına kadar 135 milyon civarında olacağı tahmin edilmektedir. Türkiye’de 70 yaş üzeri her 5 kişiden birinde Alzheimer bulguları olduğu ve kadınlarda daha sık görüldüğü düşünülmektedir” şeklinde konuştu.
DÜZENSİZ BESLENME VE ŞEKER HASTALIKLARI
Alzheimer hasta sayısı artış göstermesine rağmen özellikle gelişmiş ülkelerde yaşlı nüfusta görülme sıklığının eski yıllara göre düştüğünü belirten Uzm. Dr. Taşdemir, “Yaşam süresinin uzaması hastalığın artışında en önemli faktördür. Düzensiz beslenme, sedanter yaşam, kontrolsüz tansiyon ve şeker hastalıkları, kronik hastalıklar Alzheimer’ın sıklığını artıran diğer önemli faktörlerdir” ifadelerine yer verdi.
DÜŞÜK EĞİTİM SEVİYESİNİN ETKİSİ
Uzm. Dr. Taşdemir, Alzheimer’e yol açan sebepleri ise şöyle açıkladı: “Tau proteinleri ve beta amiloid protein parçacıklarının birikmesine bağlı olarak beyin hücrelerinde iletişim bozulur. Hücrelerde ölümler ortaya çıkar. Hasarlı beyin bölgelerinde hafızada önemli bir rol oynayan asetil kolin miktarı azalır. Sinsi başlayan hastalık hasarlı beyin bölgelerinin artmasına bağlı olarak ilerler. Bu hasarların tam olarak nasıl başladığı bilinmese de genetik, yaşam biçimi ve çevresel faktörlerin etkisiyle hastalık tetiklenebilir. Ailede Alzheimer hastalığı öyküsü olması, kısıtlı sosyal çevre, içe kapanık ruh hali, kafa travma öyküsü, sedanter yaşam, düşük eğitim seviyesi ve sigara- alkol kullanımı tetikleyici faktörler olarak sıralanabilir.”
GECİKTİRMEK İÇİN ÖNERİLER
Alzheimer hastalığını tamamen ortadan kaldıran, durduran bir tedavinin henüz olmadığını ancak sağlıklı bir yaşam ile hastalığı geciktirmenin mümkün olacağını belirten Uzm. Dr. Taşdemir, şu önerilerde bulundu:
“Genç yaşlardan itibaren zihinsel ve fiziksel aktiviteler yapmak, düzenli spor yapmak, okumak, yeni bilgiler öğrenmek, yeni hobiler edinmek, sosyal aktivitelere katılmak, sağlıklı beslenme alışkanlığı edinmek, sağlıklı uyku alışkanlığı edinmek, sigara ve alkolden uzak durmak, şeker, tansiyon, kalp hastalıkları gibi kronik hastalıkların takiplerini yaptırmak, gerekirse ilaçlarını kullanmak.”
YAPILABİLECEK AKTİVİTELER
Bazı beyin aktiviteleri ile Alzheimer’a karşı beyni güçlendirmenin mümkün olduğunu belirten Uzm. Dr. Taşdemir, “Yeni bilgiler öğrenmek, kitap okumak, yazı yazmak, hayal kurmak, bulmaca çözmek, satranç gibi zihinsel faaliyetleri arttıran oyunlar oynamanın Alzheimer’e karşı beyni güçlendirmektedir. Ayrıca spor, dans, resim, bahçe işleri gibi fiziksel aktiviteler de beyin aktivitelerini artırabilir” dedi.
Alzheimer hastalığında tedaviler hastalığı kısmen yavaşlattığını ancak tamamen iyileştirmediğini söyleyen Uzm. Dr. Taşdemir, “Hastanın klinik semptomlarına göre çeşitli tedaviler düzenlenebilir. Tedaviler daha çok azalmış olan asetil kolin miktarını arttırmaya yöneliktir. Hastalığın gidişatına, hastanın semptomlarına göre ilerleyen evrelerde farklı ilaçlar kullanılabilir” şeklinde konuştu.
YENİ TEDAVİLER İÇİN UMUT VAR
Son olarak Alzheimer tedavisinde son yeniliklere değinen Uzm. Dr. Taşdemir, “Yeni geliştirilen ilaçlar beyinde biriken amiloid plaklarını azaltmaya yönelik olumlu sonuçlar sunmaktadır. Erken evre amiloid birikimi gösteren hastalarda hastalığı yavaşlattığı gösterilmiştir. Şu an için ABD ve İngiltere’de kullanımı olan bazı ilaçlar ilerleyen yıllarda yeni tedavi alternatifleri için umut vaat etmektedir” diye konuştu.
