Maltepe Özel Ersoy Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Uz. Dr. Levent Turhan, kontrol altına alınmayan kronik stresin zamanla fiziksel, zihinsel ve duygusal tükenmeye yol açabileceğini söyledi.
İŞ STRESİ İLE TÜKENMİŞLİK AYNI ŞEY DEĞİL
Her yoğun iş temposunun tükenmişlik anlamına gelmediğini vurgulayan Uz. Dr. Levent Turhan, iki durum arasındaki farkı şöyle açıkladı:
“İş stresi yaşayan kişi baskı altındadır ancak dinlenme ve tatil sonrasında yeniden enerjisini kazanabilir. Tükenmişlik sendromunda ise kişi dinlense bile toparlanamaz. Enerji tamamen tükenmiş hissedilir, işe karşı ilgi ve motivasyon kaybolur. Bu durum zamanla aile ve sosyal yaşamı da olumsuz etkiler.”
TÜKENMİŞLİK SENDROMUNUN EN SIK GÖRÜLEN BELİRTİLERİ
Uzmanlara göre tükenmişlik sendromu aniden ortaya çıkmıyor. Belirtiler zaman içinde yavaş yavaş gelişiyor.
En yaygın belirtiler ise şöyle sıralanıyor:
- Sürekli yorgun hissetmek
- Sabah dinlenmemiş uyanmak
- Baş ve kas ağrılarının artması
- Sık hastalanmak
- Umutsuzluk ve mutsuzluk hissi
- Öfke ve tahammülsüzlük
- Dikkat dağınıklığı ve unutkanlık
- Karar vermekte zorlanmak
- İşe gitmek istememek
- Sosyal hayattan uzaklaşmak
BU MESLEKLERDE TÜKENMİŞLİK RİSKİ DAHA YÜKSEK
Uz. Dr. Turhan, özellikle insanlarla yoğun iletişim kuran ve yüksek sorumluluk gerektiren mesleklerde riskin daha fazla olduğuna dikkat çekti.
Risk grubunda bulunan meslekler şunlar:
- Hekimler
- Hemşireler
- Öğretmenler
- Yöneticiler
- Avukatlar
- Bankacılar
- Çağrı merkezi çalışanları
Ayrıca evde hasta veya yaşlı bakımını üstlenen aile bireyleri ile mükemmeliyetçi kişilik yapısına sahip kişilerde de tükenmişlik sendromunun daha sık görüldüğü ifade edildi.
TÜKENMİŞLİK DEPRESYON DEĞİL AMA DEPRESYONA ZEMİN HAZIRLAYABİLİR
Uz. Dr. Levent Turhan, tükenmişlik sendromunun doğrudan depresyon olmadığını ancak uzun süre tedavi edilmediğinde depresyon ve anksiyete bozukluklarının gelişme riskini artırdığını söyledi.
Bu nedenle belirtilerin hafife alınmaması ve uzman değerlendirmesiyle doğru tanının konulmasının büyük önem taşıdığı vurgulandı.
TEDAVİDE İLK ADIM STRES KAYNAĞINI BELİRLEMEK
Tükenmişlik sendromunun tedavisinde öncelikle kişiyi bu noktaya getiren stres kaynaklarının belirlenmesi gerekiyor.
Uzmanlara göre tedavi sürecinde şu adımlar öne çıkıyor:
- Psikoterapi desteği almak
- Hayır diyebilmeyi öğrenmek
- Sağlıklı sınırlar koymak
- Düzenli uyku alışkanlığı kazanmak
- Egzersiz yapmak
- Sosyal ilişkilere zaman ayırmak
- Hobiler edinmek
Depresyon veya yoğun kaygının eşlik ettiği durumlarda ise psikiyatri uzmanı kontrolünde ilaç tedavisi de uygulanabiliyor.
HAFTALARCA GEÇMEYEN YORGUNLUĞU GÖRMEZDEN GELMEYİN
Uz. Dr. Levent Turhan, haftalar boyunca devam eden yorgunluk, iş performansında belirgin düşüş, sürekli mutsuzluk ve motivasyon kaybı yaşayan kişilerin vakit kaybetmeden bir psikiyatri uzmanına başvurması gerektiğini belirterek, erken müdahalenin hem ruh sağlığını hem de yaşam kalitesini korumada kritik önem taşıdığını söyledi.