Yaz mevsiminin gelmesiyle birlikte tatil planları hız kazanırken, kemoterapi tedavisi gören kanser hastalarının en çok merak ettiği konuların başında denize girmenin güvenli olup olmadığı geliyor. Liv Hospital Ulus Tıbbi Onkoloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Meltem Topalgökçeli Selam, kemoterapi gören hastaların doktor onayıyla tatil yapabileceğini ancak bazı önemli kurallara uyması gerektiğini belirtti.
Uzman isim, “Kemoterapi almak tatil yapmaya engel değildir. Ancak yaz sıcakları, güneş ışınları ve enfeksiyon riski nedeniyle alınacak basit ama hayati önlemler tedavinin güvenliği açısından büyük önem taşır.” dedi.
Güneşten korunmak tedavinin bir parçası
Kemoterapi ilaçlarının bazı hastalarda cildi güneşe karşı son derece hassas hale getirdiğini belirten Dr. Selam, kısa süreli güneş maruziyetinin bile ciddi yanıklara ve kalıcı cilt lekelerine yol açabileceğini söyledi.
Bu nedenle hastalara şu önerilerde bulundu:
- En az SPF 50 koruma faktörlü güneş kremi kullanılmalı.
- Güneş kremi dışarı çıkmadan yaklaşık 30 dakika önce sürülmeli ve iki saatte bir yenilenmeli.
- Özellikle 10.00-16.00 saatleri arasında doğrudan güneş altında kalınmamalı.
- Geniş kenarlı şapka, UV korumalı güneş gözlüğü ve pamuklu kıyafetler tercih edilmeli.
Yaz sıcaklarında su tüketimi ihmal edilmemeli
Yüksek sıcaklıkların sıvı kaybını artırdığına dikkat çeken Dr. Selam, kemoterapi ilaçlarının da böbrekler üzerinde yük oluşturabileceğini belirtti.
Doktor tarafından farklı bir öneri yapılmadığı sürece günlük 2 ila 2,5 litre su tüketilmesi gerektiğini ifade eden uzman, koyu renkli idrarın susuzluğun önemli bir işareti olduğunu vurguladı.
Havuz yerine temiz deniz öneriliyor
Kemoterapi sırasında bağışıklık sisteminin zayıflaması nedeniyle enfeksiyon riskinin arttığını belirten Dr. Selam, özellikle kalabalık yüzme havuzlarının bakteri ve mantar açısından risk oluşturduğunu söyledi.
Uzmanın önerileri şöyle:
- Kalabalık havuzlardan uzak durulmalı.
- Kan değerleri uygun olan hastalar, onkologlarının onayıyla temiz denizlerde yüzebilir.
- Deniz sonrası mutlaka duş alınmalı.
- Islak mayo uzun süre üzerinde tutulmamalı.
- Port veya kateter kullanan hastalar mutlaka doktorlarına danışmalı.
Yaz aylarında gıda zehirlenmelerine dikkat
Sıcak havalarda yiyeceklerin daha hızlı bozulduğunu hatırlatan Dr. Selam, kemoterapi gören hastaların açıkta satılan yiyeceklerden ve uzun süre beklemiş açık büfe ürünlerinden kaçınması gerektiğini söyledi.
Sebze ve meyvelerin bol suyla yıkanması, mümkünse kabuklarının soyulması ve pişmiş yemeklerin oda sıcaklığında uzun süre bekletilmemesi gerektiğini belirtti.
Cilt bakımını ihmal etmeyin
Kemoterapi nedeniyle cildin kuruyup hassaslaşabileceğini ifade eden Dr. Selam, yaz aylarında:
- Ilık suyla duş alınmasını,
- Sert kese ve lif kullanılmamasını,
- Parfüm ve alkol içermeyen nemlendiricilerin tercih edilmesini,
- Yoğun kimyasal içeren kozmetik ürünlerden kaçınılmasını önerdi.
Bu belirtiler varsa vakit kaybetmeyin
Uzmanlara göre kemoterapi gören hastalar aşağıdaki belirtilerden biri ortaya çıkarsa zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurmalı:
- 38 derece ve üzeri ateş
- Şiddetli baş ağrısı
- Baş dönmesi veya bilinç bulanıklığı
- Güneş çarpması belirtileri
- Kontrol altına alınamayan kusma veya ishal
- Yaygın cilt döküntüsü ya da şiddetli güneş yanığı
“Tedavi sürerken de yaşam devam ediyor”
Dr. Öğr. Üyesi Meltem Topalgökçeli Selam, kanser tedavisinin sosyal yaşamın tamamen sona erdiği anlamına gelmediğini belirterek, doktor önerilerine uyulduğu sürece tatil yapmanın, deniz havası almanın ve sevdiklerle vakit geçirmenin mümkün olduğunu söyledi.