Acıbadem Kent Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Uzm. Dr. Yunus Akkeçili, antidepresan kullanımıyla ilgili toplumda yaygın olan yanlış inanışlara dikkat çekti.
Akkeçili, “İlaçlara alışırım, bırakamam” düşüncesinin antidepresanlarla ilgili en sık karşılaşılan yanlış inanışlardan biri olduğunu belirterek, bu ilaçların bağımlılık yapan ilaçlar olmadığını ifade etti.
Uzman hekim, antidepresanların kişinin kişiliğini değiştirmediğini, uyuşturmadığını ve zaman içerisinde sürekli daha yüksek doz gerektiren bir bağımlılık oluşturmadığını söyledi. Tedavi süresinin tamamlanmasının ardından ilaçların hekim kontrolünde güvenli şekilde azaltılarak bırakılabileceğini belirtti.
RUHSAL HASTALIKLAR TEK BİR NEDENE BAĞLI DEĞİL
Depresyon ve anksiyete bozukluklarının tek bir nedenden kaynaklanmadığını belirten Akkeçili, biyolojik, psikolojik ve çevresel faktörlerin birlikte rol oynayabileceğine dikkat çekti.
Aile öyküsünün bazı kişilerde biyolojik yatkınlığı artırabileceğini belirten Akkeçili, çocukluk yaşantıları, travmatik deneyimler, uzun süreli stres, sosyal destek eksikliği ve yaşam olaylarının da ruhsal hastalıkların gelişiminde etkili olabileceğini ifade etti.
Bu nedenle her hastanın öyküsünün kendine özgü olduğunu ve tedavi planının kişiye özel hazırlanması gerektiğini vurguladı.
HER ÜZÜNTÜ VE KAYGI ANTİDEPRESAN GEREKTİRMİYOR
Akkeçili, üzüntü, kaygı, isteksizlik, uykusuzluk veya stres yaşayan herkesin antidepresan kullanmasının gerekmediğini söyledi.
Bu belirtilerin yaşamın doğal bir parçası olabileceği gibi farklı ruhsal veya bedensel hastalıkların belirtisi de olabileceğini belirten Akkeçili, tedavi kararının yalnızca belirtilerin varlığına göre verilmemesi gerektiğini ifade etti.
Yakınmaların ne kadar süredir devam ettiği, şiddeti, kişinin günlük yaşamının ne ölçüde etkilendiği ve eşlik eden diğer sağlık sorunlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
DOĞRU TANI, TEDAVİNİN TEMELİNİ OLUŞTURUYOR
Psikiyatride temel yaklaşımın öncelikle doğru tanıya ulaşmak olduğunu belirten Akkeçili, ardından kişiye en uygun tedavi planının oluşturulması gerektiğini söyledi.
Bazı kişilerde psikoterapinin yeterli olabileceğini, bazı hastalarda ise ilaç tedavisinin önemli bir gereklilik haline gelebileceğini ifade eden Akkeçili, kimi durumlarda psikoterapi ve ilaç tedavisinin birbirini tamamladığını belirtti.
ANTİDEPRESANLAR BİLİNÇSİZ KULLANILMAMALI
Antidepresanların yalnızca gerekli durumlarda ve hekim değerlendirmesi sonrasında başlanması gerektiğini vurgulayan Akkeçili, bilinçsiz ilaç kullanımının risk taşıyabileceğine dikkat çekti.
Doğru tanı konulduğunda antidepresanların güvenli ve etkili tedavi seçenekleri olabileceğini belirten Akkeçili, ancak yeterli değerlendirme yapılmadan ilaç başlanmasının bazı ruhsal hastalıkların seyrini olumsuz etkileyebileceğini söyledi.
Özellikle bipolar bozukluk gibi bazı durumlarda yeterli değerlendirme yapılmadan antidepresan kullanımının istenmeyen klinik sonuçlara yol açabileceği belirtildi.
KENDİNİ İYİ HİSSETMEK TEDAVİNİN BİTTİĞİ ANLAMINA GELMİYOR
Ruhsal hastalıklarda belirtilerin azalmasının tedavinin tamamlandığı anlamına gelmediğini belirten Akkeçili, hastaların kendilerini iyi hissetmeye başladıktan sonra ilaçlarını kendi kararlarıyla bırakmamaları gerektiğini vurguladı.
Tedavinin ne kadar süreceğinin kişiden kişiye değişebileceğini belirten uzman, ilaçların bırakılması veya dozunun değiştirilmesi kararının mutlaka psikiyatri uzmanıyla birlikte verilmesi gerektiğinin altını çizdi.
TEDAVİ KİŞİYE ÖZEL PLANLANMALI
Akkeçili, ruhsal hastalıkların tedavisinde tek bir yöntemin herkes için uygun olmadığını belirtti.
Tedavi planının hastalığın özellikleri, kişinin yaşam öyküsü, beklentileri ve bilimsel tedavi rehberleri birlikte değerlendirilerek oluşturulması gerektiğini ifade eden Akkeçili, bazı durumlarda psikoterapinin, bazı durumlarda ise ilaç tedavisinin ön plana çıkabileceğini söyledi.
Uzmanlara göre antidepresan tedavisinde en önemli noktalardan biri, toplumdaki yanlış inanışlar nedeniyle tedavinin geciktirilmemesi ve ilaçların mutlaka hekim değerlendirmesi ve takibiyle kullanılması.