İLKE Vakfı Araştırmacısı Enes Koru’nun hazırladığı “Bir Gösterge Bir Yorum” serisinin 22’nci sayısında küresel yaşlanma eğilimi ele alındı. Çalışmaya göre Türkiye’de 65 yaş ve üzeri nüfusun toplam nüfus içindeki payı 2015 yılında yüzde 8,2 seviyesindeyken, 2025 yılında yüzde 11,1’e çıktı. Aynı dönemde dünya genelinde yaşlı nüfusun payı da yüzde 8,3’ten yüzde 10,4’e yükseldi.
DOĞU ASYA ÜLKELERİ HIZLA YAŞLANIYOR
Yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu ülkeler arasında Japonya, Porto Riko, Avrupa ve Balkan ülkeleri ile Hong Kong öne çıkıyor. Özellikle Japonya’da uzun yıllardır devam eden düşük doğurganlık ve yüksek yaşam beklentisi, yaşlı nüfus oranının yükselmesinde etkili oluyor. Balkan ülkelerinde ise düşük doğurganlığın yanı sıra çalışma çağındaki nüfusun Avrupa Birliği ülkelerine göç etmesi yaşlanma eğilimini hızlandırıyor. Son 10 yıllık dönemde yaşlı nüfus oranı en hızlı artan ülkelerin başında ise Güney Kore, Singapur, Hong Kong, Tayland ve Çin geliyor. Bu ülkelerde doğurganlık oranlarının geçmiş dönemlerde hızlı şekilde düşmesi, kalabalık kuşakların bugün 65 yaş ve üzerine ulaşmasıyla yaşlı nüfus payına yansıyor.
KÖRFEZ VE SAHRA ALTI AFRİKA’DA ORAN DÜŞÜK
Yaşlı nüfus oranının en düşük olduğu bölgeler arasında Körfez ülkeleri ve Sahra altı Afrika öne çıkıyor. Körfez ülkelerinde çalışma çağındaki göçmen nüfusun yüksek olması yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki payını aşağı çekerken, Sahra altı Afrika’da yüksek doğurganlık oranları nüfusun genç kalmasını sağlıyor.
TÜRKİYE 156 ÜLKE ARASINDA 27. SIRADA
Türkiye, 156 ülkenin değerlendirildiği çalışmada yaşlı nüfus payı bakımından 59’uncu, yaşlı nüfusun artış hızı bakımından ise 27’nci sırada yer alıyor. Türkiye’de yaşlı nüfus oranı dünya ortalamasının hemen üzerinde bulunurken, artış hızı dünya ortalamasının belirgin şekilde üzerinde seyrediyor. Türkiye, yaşlı nüfus payının orta seviyede, artış hızının ise yüksek olduğu ülkeler arasında yer alıyor. Çalışmada Türkiye’nin Doğu Asya ülkelerinin izlediği demografik dönüşüm rotasına benzer bir eğilim gösterdiğine dikkat çekiliyor.
SOSYAL POLİTİKALAR İÇİN YENİ DÖNEM
Çalışmada Türkiye’de yaşlı nüfusun hızlı artışının tek başına bir kriz olarak değerlendirilmemesi gerektiği belirtiliyor. Bununla birlikte nüfus yapısındaki değişimin sosyal güvenlik, sağlık ve bakım hizmetlerine yönelik politikaların planlanmasında dikkate alınması gerektiği vurgulanıyor. Türkiye’de yaşlı nüfus oranının önümüzdeki yıllarda da artması beklenirken, demografik dönüşümün sağlık, sosyal güvenlik, bakım hizmetleri ve çalışma hayatı üzerindeki etkileri daha fazla önem kazanacak.