Medical Park TEM Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölümü’nden Uzman Diyetisyen Banu Doğanlar, balık tüketiminde yalnızca miktarın değil; balığın türü, tazeliği, kaynağı ve pişirme yönteminin de önemli olduğunu söyledi.
HAFTADA EN AZ İKİ KEZ BALIK TÜKETİLMELİ
Balığın yalnızca balık sezonunda değil, yıl boyunca düzenli olarak tüketilmesi gerektiğini belirten Doğanlar, balığın kaliteli protein, B12 ve D vitamini, iyot, selenyum ile özellikle yağlı balıklarda bulunan EPA ve DHA türü omega-3 yağ asitleri açısından zengin olduğunu ifade etti. Doğanlar, “Genel olarak haftada en az iki kez balık tüketimi iyi bir hedeftir. Bu öğünlerden en az birinin somon, sardalya, uskumru veya hamsi gibi yağlı balıklardan seçilmesi omega-3 alımını artırmak açısından faydalı olur” dedi.
AYNI BALIĞI SÜREKLİ TÜKETMEYİN
Balık tüketiminde çeşitliliğin de önemli olduğunu vurgulayan Doğanlar, aynı balığın sürekli tüketilmesi yerine farklı türlerin dönüşümlü olarak tercih edilmesini önerdi. Farklı balık türlerinin tüketilmesinin besin çeşitliliğini artırabileceğini belirten Doğanlar, bunun aynı zamanda belirli bir balık türüne özgü çevresel kirleticilere maruz kalma riskini azaltmaya yardımcı olabileceğini söyledi.
OMEGA-3 İÇİN HANGİ BALIKLAR TERCİH EDİLMELİ?
Omega-3 açısından yağlı balıkların öne çıktığını belirten Doğanlar; somon, sardalya, uskumru, ringa balığı, alabalık ve hamsinin iyi seçenekler arasında bulunduğunu söyledi. Ancak balık seçiminde yalnızca yağ oranına bakılmaması gerektiğini ifade eden Doğanlar, “Balığın türü, tazeliği, kaynağı, mevsimi ve pişirme yöntemi birlikte değerlendirilmelidir” dedi. Güvenilir ve soğuk zinciri korunmuş satış noktalarının tercih edilmesi gerektiğini belirten Doğanlar, özellikle çok büyük ve uzun ömürlü yırtıcı balıklarda cıva riskinin de göz önünde bulundurulması gerektiğini vurguladı.
“BÜYÜK BALIK HER ZAMAN DAHA SAĞLIKLI DEĞİL”
Büyük balıkların her zaman daha sağlıklı olduğu düşüncesinin doğru olmadığını belirten Doğanlar, bazı büyük ve yırtıcı balıklarda cıva seviyelerinin daha yüksek olabileceğine dikkat çekti. Doğanlar, köpekbalığı, kılıç balığı, kral uskumru, marlin ve bigeye ton balığı gibi uzun yaşayan ve diğer balıklarla beslenen büyük yırtıcı türlerin cıva açısından daha riskli olabileceğini söyledi. Bu nedenle balık seçiminde yalnızca büyüklüğe odaklanmak yerine tür çeşitliliğine ve daha düşük cıva içeren seçeneklere yönelmenin daha doğru olduğunu belirtti.
TAZE BALIK NASIL ANLAŞILIR?
Balık satın alırken tazeliğin de önemli olduğunu belirten Doğanlar, tüketicilerin bazı temel özelliklere dikkat etmesi gerektiğini söyledi. Taze balığın hafif ve temiz kokması gerektiğini belirten Doğanlar, yoğun balık kokusu, ekşi, bayat veya amonyak benzeri kokuların tazelik açısından uyarıcı olduğunu ifade etti. Taze balığın gözlerinin berrak, parlak ve hafif bombeli; etinin sıkı ve elastik olması gerektiğini belirten Doğanlar, solungaçların parlak kırmızı, derinin ise canlı ve parlak görünmesinin de dikkat edilebilecek özellikler arasında olduğunu söyledi. Satın alınan balığın soğuk zincirinin korunmasının önemine dikkat çeken Doğanlar, yalnızca taze görünmenin balığın tamamen risksiz olduğu anlamına gelmediğini belirterek uygun saklama koşullarına uyulması gerektiğini vurguladı.
BALIK NASIL PİŞİRİLMELİ?
Balığın pişirme yönteminin de beslenme açısından önemli olduğunu belirten Doğanlar, fırın ve buğulamanın günlük beslenmede tercih edilebilecek yöntemler olduğunu söyledi. Bu yöntemlerde ilave yağ miktarının kontrol edilebildiğini ve balığın doğal lezzetinin korunabildiğini belirten Doğanlar, uygun sıcaklıkta ve balık aşırı kurutulmadan yapılan ızgaranın da iyi bir seçenek olduğunu ifade etti. Çok yüksek ısıda uzun süre pişirmekten ve balığı yakmaktan kaçınılması gerektiğini vurgulayan Doğanlar, balığın sağlıklı bir besin olmasına rağmen pişirme yönteminin öğünün toplam enerji içeriğini değiştirebileceğini söyledi.