Tavuk döner, en çok tercih edilen sokak lezzetlerinden biri. Ancak Kocaeli’de yaşanan tavuk döner kaynaklı zehirlenme vakası, gıda güvenliği konusunda ciddi endişelere yol açtı. Peki, tavuk döner zehirlenmesine ne sebep olur, belirtileri ve oluşturduğu riskler nelerdir? Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Vedat Göral, ntv.com.tr’ye özel açıkladı.
“EKSTRA ÖZEN GÖSTERİLMELİDİR”
Prof. Dr. Vedat Göral, açıklamasında şu ifadelere yer verdi: “Bu durum, genellikle Salmonella, Campylobacter ve Clostridium perfringens gibi bakterilerin neden olduğu enfeksiyonlarla ortaya çıkar. Uygun olmayan saklama koşulları ve hijyen eksikliği de tavuk zehirlenmesine yol açabilir. Özellikle bağışıklık sistemi zayıf kişilerde, çocuk ve yaşlılarda, hamilelerde, kronik hastalığı olanlarda daha sık görülür. Hamile kadınlar tavuk zehirlenmesine karşı daha hassastır, bu durum hem anne hem de bebek için risk oluşturabilir. Bu nedenle, hamilelik sırasında tavuk tüketimine ekstra özen gösterilmelidir.
TAVUK VE TAVUK DÖNER ZEHİRLENMESİNİN NEDENLERİ
- Bakteriyel enfeksiyonlar, bakteriyel bulaş
- Tavuğun çiğ veya az pişmiş olması
- Uygun olmayan saklama koşulları
- Çapraz bulaşma
“BAKTERİLER HIZLA ÇOĞALIR”
Tavuk etinin çiğ veya az pişmiş şekilde tüketilmesi, bakterilerin tavuk etinde kalmasına neden olur. Uygun olmayan saklama koşullarında da (örneğin 4°C’nin üzerinde) bakteriler hızla çoğalır. Tavuk zehirlenmesi tanısı, hastanın belirtileri, öyküsü ve laboratuvar testleri ile konulur. Doktor, hastanın yediği yiyecekleri, belirtilerin başlama süresini ve mevcut sağlık durumunu sorgular. Tavuk veya çiğ gıda tüketim öyküsü önemlidir. Özellikle toplu gıda zehirlenmesi olması, yenilen gıdanın örneğin tavuktan yapılan dönerin, bayat olduğunu veya hijyenik olmadığını düşündürür. Tavuk zehirlenmesi, doğru hazırlama, pişirme ve saklama yöntemleriyle büyük ölçüde önlenebilir. Doğru pişirme sırasında iç sıcaklık kontrolü ihmal edilmemelidir. Tavuk etinin iç sıcaklığı en az 75°C’ye ulaşmalıdır. Tavuk parçalarının eşit şekilde pişmesi sağlanmalıdır. Beklemiş veya daha önce pişirilmiş tavuk döner parçaları, yeni pişirilecek tavuk dönerin arasına serpiştirilmemelidir.
“ÇAMAŞIR SUYU İLE BEYAZLATILIYOR”
Tavuk parçaları bazen çamaşır suyu ile beyazlatılıyor. Kokuşmuş, çöpe atılacak hale gelmiş tavuk parçaları tavuk döner yapımında kullanılıyor. Bu son derece ahlaksız ve yanlış bir yöntemdir. Resmen öldürmeye teşebbüs gibidir. İnsan sağlığı ile asla oynanılmamalıdır. Böyle işletmelerin de Belediye ve hıfzıssıhha tarafından iyice ve düzenli olarak denetlenmesi gerekmektedir.” diyor ve “Bu nedenle, merdiven altı, ne olduğu bilinmeyen tavuklar kullanılmamalıdır. Ayrıca bilinen ve tanınan/markalaşmış yerde tavuk döner tüketilmelidir. Döner ile beraber servis edilen yeşillik ve salata da çok temiz ve hijyenik olmalıdır. Bazen temiz olmayan salata da bağırsak enfeksiyonuna neden olabilir. İçilen içecek, ayran ve su da temiz olmalıdır.”
ZEHİRLENME BELİRTİLERİ NELERDİR?
- Mide bulantısı
- Kusma
- Sulu ishal (kanlı olabilen)
- Midede kramp ve şiddetli karın ağrısı
- Ateş ve titreme
- Halsizlik
- İştahsızlık
- Baş ağrısı
- Karında şişkinlik ve gaz
- Bulanık veya çift görme
- Uzuvlarda hareket kaybı
- Yutma güçlüğü
- Ciltte karıncalanma ve kaşıntı