Soğuk hava ve ağrılar arasındaki ilişkinin, vücudun dış dünyaya verdiği biyolojik bir hayatta kalma tepkisi olduğunu belirten Medicana Sağlık Grubu Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Uzm. Dr. Selin Turan, kış aylarında özellikle kronik ağrısı olan bireylerin eklemlerinin adeta bir “hava durumu tahmincisi” gibi çalışabildiğini söyledi.
Dr. Turan, soğuk havalarda eklem ağrılarının artmasının halk arasında bir inanış gibi görülse de, bunun tıbbi olarak çeşitli mekanizmalarla açıklandığını ifade etti. Vücudun ısıyı korumaya çalışırken hem mekanik hem de sinirsel tepkiler verdiğini belirten Turan, bu durumun eklem ve kaslarda sertlik, hassasiyet ve ağrıya yol açabildiğini vurguladı.
SOĞUK HAVANIN EKLEMLERİ ETKİLEMESİNİN NEDENLERİ
EKLEM SIVISININ YOĞUNLAŞMASI
Eklemlerin içinde, hareketi kolaylaştıran ve sinoviyal sıvı olarak adlandırılan doğal bir kayganlaştırıcı bulunduğunu anlatan Uzm. Dr. Selin Turan, bu sıvının soğuk havada yoğunlaştığını ve akışkanlığının azaldığını söyledi. Bunun sonucunda eklemlerin özellikle sabah saatlerinde daha sert hale geldiğini ve hareket ettirmenin ağrılı olabildiğini ifade etti.
BAROMETRİK BASINÇ DEĞİŞİKLİKLERİ
Hava basıncının düşmesiyle eklemlerin çevresindeki tendon, kas ve bağ dokularının mikroskobik düzeyde genleştiğini belirten Turan, bu genleşmenin sinir uçlarını uyararak ağrıya yol açabildiğini söyledi. Eski sakatlıkların soğuk havalarda sızlamasının nedeninin de çoğu zaman bu mekanizma olduğunu aktardı.
KAN DOLAŞIMININ YAVAŞLAMASI
Soğuk havalarda vücudun hayati organları korumak için kanı merkeze çektiğini ve kol ile bacaklara giden kan akışının azaldığını dile getiren Turan, bunun kas ve eklemlerde sertlik ile hassasiyet artışına neden olabildiğini belirtti.
KAS GERGİNLİĞİ VE AĞRI EŞİĞİNİN DÜŞMESİ
Soğuğa maruz kalındığında kasların istemsiz olarak gerildiğini söyleyen Turan, bu durumun boyun, bel ve sırt gibi bölgelerde tutulma ağrılarına yol açabildiğini ifade etti. Ayrıca soğuk havanın ağrı sinyallerini taşıyan sinir liflerini daha duyarlı hale getirerek ağrı eşiğini düşürdüğünü vurguladı.
AĞRILARI AZALTMAK İÇİN GÜNLÜK ÖNERİLER
Uzm. Dr. Selin Turan, kış aylarında ağrıların etkisini azaltmak için birkaç pratik yönteme dikkat çekti:
- KAT KAT GİYİNİN: Tek bir kalın kazak yerine birkaç kat ince giysi tercih ederek vücut ısısının hapsedilmesi sağlanabilir.
- EKLEMLERİ SICAK TUTUN: Diz ve el bileği gibi bölgeler termal giysilerle korunmalıdır.
- HAREKETSİZ KALMAYIN: Hafif yürüyüş ve esneme hareketleri eklem sıvısının hareketlenmesine yardımcı olur.
- SICAK UYGULAMALAR YAPIN: Kısa süreli sıcak su torbası veya ılık duş kan dolaşımını rahatlatır.
- SU TÜKETİMİNİ ARTIRIN: Günde en az 2 litre su içmek eklem sıvısının kalitesini korur.
KIŞ AYLARINDA BESLENMEYLE EKLEMLERİ DESTEKLEYİN
Vücut ısısını artıran ve kan dolaşımını hızlandıran bazı besinlerin eklem sağlığı için önemli olduğunu vurgulayan Turan, zencefil, zerdeçal, acı biber ve tarçının ısınmaya yardımcı olabileceğini söyledi.
Omega-3 bakımından zengin yağlı balıkların, zeytinyağının, ceviz ve keten tohumunun eklem sıvısının kalitesini artırdığını belirten Turan, kemik suyu, magnezyum açısından zengin besinler ile C vitamini içeren narenciye ve kivinin de bağ dokularını güçlendirdiğini ifade etti. Ayrıca kış aylarında D vitamini eksikliğine karşı doktor kontrolünde takviye alınmasının önemine dikkat çekti.