İshal ve kusma vakalarının özellikle yaz aylarında artış gösterdiğine dikkat çeken Dr. Temizkan, “İshal çocuğun gaita sayısının normalde yaptığından daha fazla sayıda ve sulu yapmasıdır. İshal esas olarak vücudun kendini savunmasıdır. Vücut kendisi için zararlı olduğu şeyleri kusma ve ishal olarak dışarı atar ve temizler. Çocuk için tehlikeli olan su ve tuz kaybıdır. Çocuğa yeterli su ve tuz verilirse ishal 3-7 gün içerisinde kendiliğinden düzelir” dedi.
İSHALİN NEDENLERİ VE BULAŞMA YOLLARI
İshalin ekseriya virüsler olmakla birlikte, bakteri, mantar, parazit, bakteri toksinleri, alışık olunmayan gıda, fazla besleme, hijyenik şartlara uygun olmayan gıda alımı, hasta kişilerle temas sonucu meydana geldiğini vurgulayan Temizkan, “Hastalık etkenleri ağız yoluyla alınır. Bu yüzden gıda hijyeni ve el hijyenine dikkat etmek gerekir…” dedi.
HAVUZLARDAKİ GİZLİ TEHLİKE: SU KİRLİLİĞİ
Havuzların hacminin denizle karşılaştırıldığında daha küçük olduğunu belirten Dr. Temizkan, “Havuza girenlerin atıkları ile su kirlenir. Hastalık yapan etkenler havuzda birkaç saatten birkaç güne kadar canlılığını korur…”
İLK MÜDAHALE: SU VE TUZ KAYBINI GİDERİN
Kusma ve ishal durumunda evde uygulanabilecek ilk yardım yöntemleri hakkında bilgi veren Temizkan, “İshal ve kusma olduğunda öncelikle kaybettiği su ve tuz yerine konmalıdır. Ağızdan besleme kesilmemelidir…”
GIDALARDA SEÇİCİ OLUN, GIDA HİJYENİNE DİKKAT EDİN
Temizkan, yaz aylarında çocuklarda kusma ve ishal riskini azaltmak için alınabilecek önlemleri şöyle sıraladı: “Kolaylıkla bozulacağı için dışarıdan yemek yerken dikkatli olunmalı, görüntüsü ve tadı bozuk gıda tüketilmemeli…”
HAVUZ VE DENİZ KULLANIMINA ÖZEN GÖSTERİN
“Havuza girmeden önce duş alınmalı, bone kullanılmalı, ayaklar antiseptik solüsyonlarla yıkanmalıdır. Denize girerken ise sağlık kuruluşlarının uyarılarına dikkat edilmeli…”
HİJYEN KURALLARIYLA İSHALİN ÖNÜNE GEÇİLEBİLİR
Dr. Temizkan, “İshal etkenleri ağız yoluyla bulaştığı için hijyene dikkat edilmelidir. En önemli yapılması gereken el yıkamadır. Özellikle yemek yemeden önce eller mutlaka yıkanmalı…” dedi.
BU DURUMLAR VARSA MUTLAKA DOKTORA BAŞVURUN
Temizkan, evdeki ilk müdahaleye rağmen düzelmeyen hastalarda sağlık kuruluşuna müracaat edilmesinin hayati önem taşıdığını belirterek şu durumlarda doktora başvurulması gerektiğini ifade etti:
-
İshal kanlı ve sümüklü ise
-
5-10 kereden fazla kusma varsa
-
İshal 5 günden uzun sürmüşse
-
Ateş 39 derecenin üzerinde ve 2 günden uzun sürmüşse
-
Su kaybı fazla veya ileri derecede olmuşsa
SU KAYBININ BELİRTİLERİNE DİKKAT
Temizkan, su kaybının fazla olabileceğini gösteren belirtileri şöyle sıraladı:
-
Uykuya meyil
-
Gözyaşında azalma
-
Göz kürelerinde çökme
-
Ağızda kuruma
-
Bıngıldakta çökme
-
Nabızda hızlanma
-
El ve ayaklarda soğukluk
-
Derin veya hızlı solunum
-
İdrar miktarında azalma
İLERİ SU KAYBI HAYATİ RİSK TAŞIR
Dalgınlık, kan basıncında düşme, hiç idrar çıkaramama, şok ve bilinç kaybı gibi belirtilerin ileri derece su kaybına işaret ettiğini belirten Temizkan, bu durumda acilen sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini vurguladı.
KORUNMA, TEDAVİDEN HEM DAHA UCUZ HEM DAHA GÜVENLİ
Dr. Temizkan, “İshal genellikle 3-7 günde geçer. 1 hafta sonra bağırsaklar eski haline döner. Vitamin veya özel bir diyet vermenin ispatlanmış yararı yoktur. Çinko ve probiyotik doktor önerisiyle kullanılabilir. Ancak esas ağırlık verilmesi gereken korumadır. Korunma tedaviden daha ucuz ve zararsızdır” diyerek açıklamasını tamamladı.



