Nöbetçi Eczaneler
Doç. Dr. Uçgun, çocukluk döneminde düzenli hareketin kas ve kemik gelişiminin yanı sıra denge, koordinasyon ve motor beceriler açısından da büyük önem taşıdığını vurgulayarak, “Hafif, çocuğun vücut ölçülerine uygun ve iki omuzda taşınan bir çanta tercih edilmeli” dedi.
UYGUN OLMAYAN ÇANTA OMUZ, BOYUN VE SIRTI ETKİLEYEBİLİR
Çocukluk ve ergenlik döneminin kas-iskelet sisteminin gelişmeye devam ettiği dinamik bir süreç olduğunu belirten Uçgun, çocuğun fiziksel kapasitesine göre fazla ağır olan veya vücuduna uygun olmayan bir çantanın uzun süre taşınmasının çeşitli şikâyetlere yol açabileceğini ifade etti. Uçgun, “Çocuğun fiziksel kapasitesine göre fazla ağır olan veya vücuduna uygun olmayan bir çantayı özellikle uzun süre taşımak; yürüyüş sırasında gövdenin öne doğru eğilmesine, omuzların öne gelmesine ve kasların normalden daha fazla çalışmasına neden olabilir. Bunun sonucunda omuz, boyun ve sırt bölgesinde yorgunluk, hassasiyet ve ağrı görülebilir” dedi.
AĞIR ÇANTA HER ZAMAN KALICI OMURGA BOZUKLUĞU YAPMAZ
Çanta ağırlığının yanı sıra taşıma süresi ve çantanın nasıl taşındığının da değerlendirilmesi gerektiğini belirten Uçgun, ağır okul çantaları konusunda ailelerin gereksiz kaygıya kapılmaması gerektiğini söyledi. “Ağır okul çantası çocukta mutlaka kalıcı omurga bozukluğu oluşturur” şeklindeki bir çıkarımın bilimsel olarak doğru olmadığını belirten Uçgun, mevcut araştırmaların okul çantasının ağırlığı ile çocuklarda bel ağrısı arasında tek başına doğrudan bir neden-sonuç ilişkisini kesin olarak ortaya koymadığını ifade etti. Çantanın ağırlığının yanı sıra ne kadar süre taşındığı, nasıl taşındığı, çocuğun yaşı, fiziksel kapasitesi ve günlük aktivite düzeyinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
OKUL ÇANTASI SEÇERKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Doç. Dr. Hikmet Uçgun, doğru okul çantası seçiminde önceliğin çocuğun vücut ölçülerine uygunluk ve kullanım kolaylığı olması gerektiğini vurguladı. Çantanın mümkün olduğunca hafif olması gerektiğini belirten Uçgun, “Büyüyünce de kullanır” düşüncesiyle çocuğun gövdesine göre çok büyük bir çanta alınmasının doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi. İki omuz askısı bulunan sırt çantalarının tercih edilmesi gerektiğini belirten Uçgun, askıların geniş, mümkünse destekli ve ayarlanabilir olması gerektiğini ifade etti. Çantanın her iki omuza takılması ve sırta mümkün olduğunca yakın durması gerektiğini kaydeden Uçgun, çantanın alt kısmının bel seviyesinin çok aşağısına sarkmamasının önem taşıdığını belirtti. Göğüs veya bel kemeri bulunan modellerin ise özellikle yükün fazla olduğu durumlarda çantanın vücuda daha yakın ve dengeli taşınmasına yardımcı olabileceğini söyledi.
AĞIR EŞYALAR SIRTA YAKIN YERLEŞTİRİLMELİ
Çantanın yalnızca dış görünüşünün değil, iç düzeninin de önemli olduğunu ifade eden Uçgun, ağır kitap ve materyallerin sırta yakın bölmelere yerleştirilmesini önerdi. “Ağır kitap ve materyaller sırta yakın bölmelere, daha hafif eşyalar ise dış bölmelere yerleştirilebilir. Böylece yükün vücuttan uzaklaşarak çocuğu geriye doğru çekmesi azaltılabilir” diyen Uçgun, ailelere çantayı zaman zaman tartmalarını da tavsiye etti. Literatürde çanta ağırlığının çocuğun vücut ağırlığının yaklaşık yüzde 10’u civarında tutulmasının sık kullanılan pratik bir referans olduğunu belirten Uçgun, bu oranın kesin bir “güvenli-güvensiz” sınırı olarak değerlendirilmemesi gerektiğinin altını çizdi. “Çocuğun çantayı taşırken zorlanması, ağrı hissetmesi veya duruşunu belirgin biçimde değiştirmesi rakamlardan daha önemli uyarı işaretleridir” dedi.
OKULA YÜRÜYEN ÇOCUKLARDA TAŞIMA SÜRESİ DE ÖNEMLİ
Çantanın ağırlığının yanı sıra taşıma süresinin de büyük önem taşıdığını belirten Uçgun, servisle okula gidip çantasını birkaç dakika taşıyan bir çocukla aynı ağırlıktaki çantayı 20-30 dakika yürüyerek taşıyan çocuğun maruz kaldığı yükün aynı olmadığını ifade etti. Taşıma süresi uzadıkça kasların çalışma süresinin ve yorgunluğun artabileceğini belirten Uçgun, çocuğun sürekli öne doğru eğilmesi, omuz askılarını eliyle destekleme ihtiyacı hissetmesi, sık sık çantayı çıkarıp dinlenmesi veya boyun, omuz ve sırt ağrısından şikâyet etmesinin yükün fazla olduğuna işaret edebileceğini söyledi.
ÇOCUKLAR YÜRÜMEKTEN UZAKLAŞTIRILMAMALI
Çanta ağırlığının çocukların günlük fiziksel aktivitesinin önüne geçmemesi gerektiğini vurgulayan Uçgun, ağır çanta taşıyan çocukların okula yürümekten uzaklaştırılmasının doğru bir yaklaşım olmadığını belirtti. “Buradan ‘Çocuk ağır çanta taşıyor, o halde okula yürümemeli’ sonucu çıkarılmamalıdır. Tam tersine, yürüyüş çocuklar için son derece değerli bir fiziksel aktivitedir. Çözüm yürüyüşü azaltmak değil; gereksiz yükü azaltmak ve çantayı çocuğa uygun hale getirmektir” dedi. Uçgun, okulların da çocukların taşıdığı yükün azaltılmasında önemli bir rol üstlenebileceğini belirterek, her gün bütün kitapların taşınmasını gerektirmeyen ders programları, okulda kullanılabilecek dolaplar ve dijital materyallerin doğru kullanımının günlük çanta yükünü azaltabileceğini ifade etti.
ÇOCUKLARIN SAĞLIKLI GELİŞİMİ İÇİN HAREKET ŞART
Sağlıklı bir kas-iskelet sistemi için yalnızca okul çantasına odaklanmanın yeterli olmadığını belirten Uçgun, çocuğun gün içerisindeki toplam hareketliliğinin de büyük önem taşıdığına dikkat çekti. “Çocukların koşmasına, zıplamasına, tırmanmasına, bisiklete binmesine, oyun oynamasına ve farklı sporları deneyimlemesine fırsat verilmelidir. Çocukluk dönemindeki hareket yalnızca kasları değil, kemik yapısını, denge ve koordinasyonu, kalp-akciğer kapasitesini ve motor becerileri de geliştirir” ifadelerini kullandı.
SAĞLIKLI BİR OMURGA İÇİN EN İYİ YATIRIM HAREKETLİ BİR ÇOCUKLUK
Doç. Dr. Hikmet Uçgun, ailelere yönelik mesajını, “Hafif, çocuğun boyutlarına uygun ve iki omuzda taşınan bir çanta tercih edin; içine gerçekten o gün ihtiyaç duyulanları koyun ve çocuğunuzu hareket etmekten korumayın, hareket etmesi için fırsat oluşturun” sözleriyle özetledi. Uçgun, “Sağlıklı bir omurga için en iyi yatırım yalnızca doğru çantayı almak değil; hareketli bir çocukluk oluşturmaktır” dedi.
