Eşel mobil sistem nedir, nasıl uygulanır?

Son dönemde akaryakıt fiyatlarındaki dalgalanmalarla birlikte yeniden gündeme gelen eşel mobil sistemi, fiyat artışlarının vatandaşa daha sınırlı yansımasını amaçlayan bir uygulama olarak öne çıkıyor. Sistem, akaryakıt ürünlerindeki zamların tamamının pompa fiyatlarına eklenmesi yerine, belirli bir kısmının vergi düzenlemesiyle dengelenmesini esas alıyor.

EŞEL MOBİL SİSTEM NEDİR?

Eşel mobil uygulamasında, akaryakıta zam gelmesi durumunda Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) azaltılıyor. Böylece fiyat artışının tamamı tüketiciye yansıtılmıyor. Uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurundaki yükseliş nedeniyle maliyetler arttığında, devlet ÖTV’den feragat ederek pompa fiyatını sabit ya da sınırlı artışla tutmayı hedefliyor.

Buna karşılık akaryakıt fiyatlarında düşüş yaşanırsa, bu kez ÖTV artırılarak vergi kaybı telafi ediliyor. Yani sistem, hem artış hem düşüş dönemlerinde vergi oranlarının esnek şekilde ayarlanmasına dayanıyor.

2021’de NEDEN KALDIRILDI?

Eşel mobil sistemi Türkiye’de özellikle 2018-2021 yılları arasında aktif olarak uygulandı. Ancak döviz kurundaki hızlı yükseliş ve maliyet baskıları nedeniyle 2021’in son çeyreğinde uygulamadan kaldırıldı. Son dönemde küresel enerji piyasalarındaki belirsizlikler nedeniyle sistem yeniden gündeme geldi.