Gölcük’te Mavi Vatan’ın tarihi kökenlerine ışık tutuldu

Gölcük Belediyesi ile Piri Reis Üniversitesi’nin iş birliğinde, Gölcük Tersanesi Komutanlığı’nın kuruluşunun 100. Yılı kapsamında düzenlenen “100.Yılında Gölcük Tersanesi ve Donanma Sempozyumu” ikinci günü 5. oturum ile başladı. 22. Deniz Kuvvetleri Komutanı Metin Ataç, Sempozyum Düzenleme Kurulu Başkanı Prof. Dr. İdris Bostan, Gölcük Belediye Başkanı Ali Yıldırım Sezer ve tarih tutkunlarının da dinleyiciler arasında yer aldığı sempozyumun 2. gününde akademisyenler Türk denizciliğine yönelik önemli bilgiler paylaştılar.

KARADENİZ’İN ULUSLARARASI DENİZ TİCARETİNDEKİ STRATEJİK YÜKSELİŞİ

İkinci günün ilk oturumu olan 5. Oturumun başkanlığını yapan Prof. Dr. Temel Öztürk, 19. yüzyılda dünya piyasalarıyla bütünleşen Karadeniz’in uluslararası deniz ticaretindeki stratejik yükselişi ele aldı. Öztürk; özellikle Kırım Savaşı sonrasında artan deniz hareketliliğiyle birlikte, Osmanlı Devleti’nin Karadeniz’in güney limanlarında seyir emniyetini sağlamak adına deniz fenerlerine büyük önem verdiği; aynı zamanda dönemin ölümcül salgın hastalıklarına karşı liman ve iskelelerde modern karantina (tahaffuz) uygulamalarını hayata geçirdiği vurguladı. Öztürk sunumunda, deniz fenerlerinin tarihi gelişimi ile liman şehirlerindeki bu sağlık önlemlerinin, bölgedeki ticari ve askeri güvenliği nasıl şekillendirdiğini gözler önüne serdi.

KIRIM’IN KAYBI İLE KARADENİZ TÜRK GÖLÜ OLMA ÖZELLİĞİNİ YİTİRDİ

Doç. Dr. İlhami Danış, “18. Yüzyılda Karadeniz’de Osmanlı-Rus Deniz Politikaları ve Deniz Gücü” adlı sunumunda ise Osmanlı Devleti ile Rusya arasında Karadeniz üzerinde yaşanan hâkimiyet mücadelesini ele aldı.  Danış sunumunda bölgenin “Türk gölü” niteliğini kaybederek uluslararası bir rekabet alanına dönüşme sürecini inceleyerek, Kırım’ın kaybı ve 1792 Yaş Antlaşması ile Karadeniz’in Osmanlı iç denizi olma özelliğini tamamen yitirdiğini söyledi.

 KARADENİZ SAHİLLERİNDE GEMİ İNŞA FAALİYETLERİ

Oturumun devamında Doc. Dr. Emre Kılıçaslan, “Batı Karadeniz Bölgesi’nde Gemi İnşa Sektörünün İnsan Kaynakları” adlı sunumunda, 19. yüzyıldaki Yunan bağımsızlığı sonrası Osmanlı gemi inşa sektöründe beklenen iş gücü krizinin yaşanmadığını ortaya koydu. Son Olarak söz alan Prof. Dr. İlhan Ekinci ise Osmanlı Karadeniz sahillerindeki gemi inşa faaliyetlerini ele alan çalışması ile; merkezî yönetimin donanma ve ticaret talepleri ile yerel aktörlerin hammadde ve iş gücü üzerindeki etkileşimini merkez–yerel ilişkileri ekseninde analiz etti.

OSMANLI DENİZCİLİK TARİHİ HER YÖNÜYLE ELE ALINDI

Sempozyumun Prof. Dr. Mikail Acıpınar başkanlığında düzenlenen 6. oturumunda Doc. Dr. Mehmet Sait Türkhan, Doc. Dr. Ahmet Üstüner, Dr. Öğr. Üyesi Osman Özkan ve Dr. Mustafa Başkara bildirilerini sundular. Akademisyenler bildirilerinde; Osmanlı denizcilik tarihinin askeri, teknolojik, hukuki ve haritacılık boyutlarını çok yönlü sunumlarla ele aldılar. Oturumda, İtalyan şehir devletleriyle yaşanan uzun soluklu mücadelelerin Osmanlı donanmasına sağladığı teknolojik ve taktiksel katkılar vurgulanırken; Piri Reis’in Akdeniz dünyasında eşsiz bir kılavuz olan Kitab-ı Bahriyeeseri ile Osmanlı deniz haritacılığının gelişim süreçleri detaylandırıldı. Deniz ulaşımının yelkenlilerden buharlı gemilere geçişte doğa koşullarıyla verdiği zamana meydan okuyan mücadelesinin yanı sıra; Osmanlı Devleti’nin imzaladığı ahitnamelerle günümüz modern deniz hukukunun temellerini oluşturan “zararsız geçiş” ve “kolay bayrak” gibi cihanşümul uygulamaları nasıl hayata geçirdiği somut verilerle ortaya kondu.