Uzmandan uyarı: “Sigara bir alışkanlık değil, beyin bağımlılığıdır”

Liv Hospital Göğüs Hastalıkları Uzmanı Mehmet Aydoğan, 31 Mayıs Dünya Tütünsüz Günü kapsamında sigara bağımlılığına ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. “Sigaranın yalnızca fiziksel bir alışkanlık olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Dr. Aydoğan, nikotinin beyinde güçlü bir bağımlılık mekanizması oluşturduğunu söyledi.
“Sigara bırakmak çoğu zaman yalnızca irade gücüyle açıklanabilecek bir süreç değildir” diyen Dr. Aydoğan, bağımlılığın biyolojik ve psikolojik boyutlarına dikkat çekerek şu bilgileri paylaştı:

Nikotin, beyindeki dopamin sistemini doğrudan etkileyerek kişide ödül hissi oluşturuyor. Zaman içerisinde beynin bu etkiye alıştığını belirten Dr. Aydoğan, “Bağımlılık geliştikten sonra sigara artık bir tercih değil, biyolojik ihtiyaç hissi oluşturur. Bu nedenle sigara sadece bir alışkanlık değil, nörokimyasal bir bağımlılıktır” dedi.

Sigara kullanım miktarının bağımlılığın tek göstergesi olmadığını ifade eden Dr. Aydoğan, günde birkaç sigaranın bile bağımlılık döngüsünü sürdürebileceğini söyledi. “Bağımlılık miktarla değil, beynin verdiği tepkiyle ilgilidir” açıklamasında bulundu.

Toplumda yaygın olan “sigara stresi azaltır” düşüncesinin doğru olmadığını belirten Dr. Aydoğan, sigaranın aslında nikotin yoksunluğunu geçici olarak giderdiğini söyledi. “Kişi rahatlamıyor, yalnızca yoksunluk hissinden kısa süreliğine çıkıyor. Bu nedenle sigara çözüm değil, sorunun kendisidir” dedi.

Sigara bırakma sürecinde en büyük risklerden birinin “sadece bir tane” düşüncesi olduğunu vurgulayan Dr. Aydoğan, tek bir sigaranın bile beyindeki eski bağımlılık yollarını yeniden aktive edebileceğini belirtti. Nükslerin önemli bir bölümünün bu nedenle başladığını ifade etti.

Sigara bırakıldıktan sonraki ilk haftalarda yaşanan zorlanmaların doğal olduğunu söyleyen Dr. Aydoğan, beynin yeni düzene uyum sağlamaya çalıştığını belirtti. “Bu süreç geçicidir ve her geçen gün iyileşmenin bir parçasıdır” dedi.

Elektronik sigaraların da nikotin bağımlılığını sürdürdüğünü belirten Dr. Aydoğan, bu ürünlerin bağımlılığı sonlandırmadığını, yalnızca kullanım şeklini değiştirdiğini ifade etti.
Sigara bırakıldıktan sonra vücutta neler oluyor?
Sigara bırakıldıktan sonra vücudun hızla kendini onarmaya başladığını belirten Mehmet Aydoğan, iyileşme sürecini şu sözlerle anlattı: İlk 24 saatte kandaki karbonmonoksit düzeyi düşer, oksijen seviyesi artar. 2-3 gün içinde nikotin vücuttan tamamen temizlenir, tat ve koku duyuları belirgin şekilde iyileşir. 1-2 hafta içinde dolaşım sistemi düzelmeye başlar, fiziksel performans artar. 1 ay sonunda akciğer fonksiyonlarında iyileşme görülür, öksürük azalır. 3-9 ay arasında akciğerlerin temizlenme kapasitesi artar, enfeksiyon riski azalır. 1 yılın sonunda kalp hastalığı riski yaklaşık yüzde 50 oranında düşer.”

Sigara bırakmanın yalnızca bir alışkanlıktan vazgeçmek olmadığını ifade eden Dr. Aydoğan, “Bu süreç vücudu yeniden hayata döndürmektir. Sigara bırakmak bir irade savaşı değil, beynin yeniden öğrenme sürecidir. Doğru yöntemler ve profesyonel destekle bu süreç çok daha başarılı şekilde yönetilebilir” dedi.