Nöbetçi Eczaneler
Bu sorular son dönemde sıkça duyduğumuz sorular arasında yer alıyor. Konu yemek olunca yeme bozukluğunun da fiziki bir sorun olduğu düşünülebilir. Ancak yeme bozukluğu yalnızca damak zevkimize uymayan gıdaları yememek ya da sevdiğimiz besinleri aşırı tüketmekle açıklanamaz. Peki, yeme bozukluğu nedir?
YEME BOZUKLUĞU NEDİR?
Yeme bozukluğu, yeme alışkanlıklarının aşırılıklarına dayanan ve tedavi edilmesi gereken psikiyatrik bir rahatsızlıktır. Bulimia, anoreksiya nervoza ve tıkınırcasına yeme bozukluğu gibi farklı türleri bulunmaktadır. Yeme bozuklukları kadınlarda erkeklere göre on kat daha fazla görülmektedir.
YEME BOZUKLUĞU TANISI NASIL KONUR?
Yeme bozukluğu tanısı konabilmesi için kişinin yeme alışkanlıklarındaki aşırılıklar ve ani değişimler dikkate alınır. Psikiyatri ve iç hastalıkları uzmanlarının kontrolünde, kişinin vücut kitle endeksi incelenerek yeme bozukluğunun türü saptanmaya çalışılır. Dışarıdan gözlemlenebilen bu anormallikler detaylı takiplerle daha net anlaşılabilir.
YEME BOZUKLUĞU ÇEŞİTLERİ NELERDİR?
ANOREKSİYA NERVOZA
Yeme bozukluğu türleri arasında en yaygın olanıdır. Kişi, kilo almaktan, şişmanlamaktan korktuğu için beslenme düzenini bu kaygıya göre şekillendirir. Kilo kaybetse de yeni kilosunu kabullenemez ve daha fazla kilo verme isteği ile hareket eder. Beden algısı bozulur, kadınlarda adet döngüsü kesilebilir.
BULİMİA NERVOZA
Bu yeme bozukluğu türünde kişi, kontrolsüz şekilde aşırı yemek yer ve ardından aldığı kalorileri telafi etmek için aşırı egzersiz yapar veya başka yollarla bu durumu dengelemeye çalışır. Fiziksel olarak beden kitle endeksi genellikle normal veya biraz üzerindedir.
GEVİŞ GETİRME (GERİ ÇIKARMA) BOZUKLUĞU
Normal yemek yeme rutini olan bireylerin yediklerini geri çıkarmayı alışkanlık haline getirmesi durumudur. Kimi zaman kişi, çıkardığı gıdaları ağzında dolaştırarak tekrar yutabilir.
KISITLI YİYECEK ALIMI (KAÇINGAN) BOZUKLUĞU
Kişinin uzun süre kendini aç bırakması, besin tüketimini ciddi şekilde kısıtlaması sonucunda sosyal izolasyona sürüklenmesine neden olur. Bu süreç, kişinin psikolojik olarak daha fazla bunalıma girmesine yol açar.
PİKA YEME BOZUKLUĞU
Genellikle çocuk yaşlarda görülen bu rahatsızlık, kişinin gıda niteliği taşımayan maddeleri (kağıt, sabun, saç, kıl gibi) tüketmesi durumudur. Bu bozukluğu olan bireylerin yakından takip edilmesi gerekir.
TIKINIRCASINA YEME BOZUKLUĞU
Açlık hissi olmaksızın aşırı yemek yeme durumu olarak tanımlanır. Kişi doyma hissinden bağımsız olarak yeme eylemine devam eder. Bu durum ani kilo artışlarına ve buna bağlı sağlık sorunlarına yol açabilir.
YEME BOZUKLUĞUNUN TETİKLEDİĞİ HASTALIKLAR
Aşırı yemek tüketimine bağlı olarak obezite, tansiyon ve şeker hastalıkları gelişebilir.
Bağışıklık sistemi zayıflayarak enfeksiyonlara karşı direnç azalır.
Az yemek tüketen kişilerde kas kayıpları, saç dökülmesi ve güçsüzlük görülebilir.
Kusmaya bağlı olarak yemek borusunda hasarlar oluşabilir. Diş minesinde erime ve çürükler meydana gelebilir.
Kadınlarda adet düzensizlikleri sık görülmektedir.
YEME BOZUKLUĞU TEDAVİSİ
Yeme bozukluğu tedavisi, hem fiziksel sağlığın korunması hem de kişinin toplumsal hayatta dışlanmaması açısından büyük önem taşır.
Tedavi sürecinde öncelikle kişinin rahatsızlığını kabul etmesi sağlanmalıdır.
Bilişsel davranışçı terapi, yeme bozukluğu tedavisinde en etkili yöntemlerden biridir.
Gerekli durumlarda ilaç desteği ile tedavi süreci desteklenebilir.
Hastanın beslenme alışkanlıkları sağlıklı bir düzene kavuşturulmalıdır.
Durumu ağır olan hastalar için hastane yatışı önerilebilir.
