Şubat 2026 itibarıyla İzmit Belediyesi’nin İBB iştiraki KİPTAŞ ile yürüttüğü Çınar Evler projesi ve diğer ortak hizmetlere dair Sayıştay raporlarındaki özel şerhler ile projelerin finansman detayları şu teknik başlıklar altında toplanmaktadır:
1. Sayıştay 2024-2025 Raporlarındaki Özel Şerhler
Sayıştay denetçilerinin İzmit Belediyesi ve İBB iştirakleri arasındaki ilişkilere yönelik düştüğü en dikkat çekici şerhler şunlardır:
Arsa Tahsis Usulü: Sayıştay, mülkiyeti belediyeye ait olan arsaların (Çınar Evler projesinde olduğu gibi) bir belediye iştirakine veya başka bir belediyenin iştirakine (KİPTAŞ) devri sırasında “kamu yararı” tanımının geniş tutulduğunu ve ihale kanununun etrafından dolanıldığını iddia eden teknik bir şerh düşmüştür.
Kâr Paylaşımı ve Gelir Kaybı: Raporlarda, projenin finansal modelinde belediyenin arsa payı karşılığında aldığı dairelerin değerlemesinin piyasa rayicinin altında kaldığı, bu durumun belediye bütçesinde potansiyel bir gelir kaybına (kamu zararı riski) yol açabileceği belirtilmiştir.
Taşınmaz Kayıt Hataları: Belediyenin mülkiyetinde olan ancak proje kapsamında devredilen veya üzerine inşaat yapılan taşınmazların muhasebe kayıtlarında tam olarak gösterilmediği, mali tablolarda bu varlıkların “eksik varlık” olarak görüldüğü şerh edilmiştir.
2. Finansman Detayları ve Kaynak Aktarımı
Projelerin finansmanı, doğrudan belediye bütçesinden ziyade “gelir paylaşımı” ve “iştirak sermayesi” modelleriyle yürütülmektedir:
KİPTAŞ Finansmanı: Çınar Evler projesinde finansman yükünün büyük bir kısmı İBB iştiraki KİPTAŞ tarafından üstlenilmiştir. İzmit Belediyesi ise nakdi ödeme yerine gayrimenkul (arsa) desteği sağlamıştır.
Finansal Risk: Müfettişlerin incelediği kritik nokta; projenin pazarlama ve satış gelirlerinin KİPTAŞ ve İzmit Belediyesi arasındaki dağılımıdır. 2025 sonu itibarıyla yapılan incelemelerde, satıştan elde edilen gelirlerin bir kısmının “reklam ve tanıtım” adı altında İBB iştiraki Kültür AŞ gibi diğer birimlere aktarılmasının mevzuata uygunluğu sorgulanmaktadır.
Maliyet Artışı ve Zeyilnameler: 2025-2026 ekonomik koşulları nedeniyle projede yaşanan maliyet artışları için imzalanan zeyilnameler (ek sözleşmeler), Sayıştay denetiminde “ilk ihale şartlarının dışına çıkılması” riski nedeniyle yakından takip edilmektedir.
3. Soruşturma Konusu Olan “Teknik Detay”
Yargıya taşınan iddiaların merkezinde yer alan teknik detay şudur: İhale Kanunu’nun 21/b (pazarlık usulü) maddesinin, “acil durum” veya “teknik özellikli iş” kapsamına girmeyen projelerde (belgesel çekimi veya konut tanıtımı gibi) kullanılması. Sayıştay, bu yöntemin rekabeti engelleyici bir unsur olarak kullanıldığına dair özel bir değerlendirme raporu hazırlamıştır.
Özetle: Sayıştay, İzmit Belediyesi’nin İBB ile olan ilişkilerini “kurumsal dayanışma”dan ziyade “ticari ve mali bir risk alanı” olarak görmekte ve özellikle arsa payı karşılığı inşaat projelerindeki değerleme farklarını kamu zararı şüphesiyle denetlemektedir.
Şubat 2026 itibarıyla, İzmit Belediyesi ve İBB iştiraki KİPTAŞ’ın ortaklaşa yürüttüğü Çınar Evler projesi üzerindeki Sayıştay denetimleri, belediyenin mali tablolarındaki “şeffaflık” ve “varlık yönetimi” açıklarını kapatmaya yönelik sert düzeltme önerileri içermektedir.
İşte projelerin son aşamadaki satış/stok durumu ve Sayıştay’ın yasal reçetesi:
1. Sayıştay’ın Yasal Düzeltme Önerileri
Sayıştay, 2024 ve 2025 denetimlerinde tespit ettiği hataların birer “kamu zararı”na dönüşmemesi için şu zorunlu adımların atılmasını istemiştir:
Varlık Değerleme ve Muhasebe Kaydı: Sayıştay, satışı yapılan taşınmazların “ilk edinme maliyeti” üzerinden değil, “satış bedeli” üzerinden doğrudan kayda alınmasını hatalı bulmuştur.
Düzeltme Önerisi: Taşınmazların maliyet bedeli ile satış bedeli arasındaki farkın netleşmesi için “Varlıkların Değer tespiti ve Muhasebeleştirilmesi” sürecinin mevzuata uygun hale getirilmesi şart koşulmuştur.
Arsa Payı Karşılığı Hasılat Paylaşımı: İBB (KİPTAŞ) ile yapılan protokollerde, İzmit Belediyesi’nin hak edişlerinin takibinde eksiklikler saptanmıştır.
Düzeltme Önerisi: Gelir paylaşımı modelinde belediyeye düşen payın, bağımsız denetim raporlarıyla her 6 ayda bir güncellenmesi ve belediye bilançosuna “Alacaklar” kalemi olarak işlenmesi talep edilmiştir.
Envanter Uyumu: Tapuda belediye adına görünen ancak fiilen KİPTAŞ projesine devredilmiş alanların envanter kayıtlarının birleştirilmesi istenmiştir.
2. Projenin Son Aşamadaki Satış ve Stok Durumu (Şubat 2026)
Proje, teslim aşamasını tamamlamış olup şu an “ikincil satışlar” ve “belediye payı” yönetimi sürecindedir:
Doluluk Oranı: Çınar Evler’deki konutların yaklaşık %95’i hak sahiplerine teslim edilmiş durumdadır. Kalan stoklar genellikle belediyeye veya iştiraklere ayrılan “rezerv” dairelerden oluşmaktadır.
Belediye Stokları: İzmit Belediyesi, kendisine ayrılan dairelerin bir kısmını personel konutu veya sosyal konut olarak ayırmış; bir kısmını ise belediye bütçesine gelir sağlamak amacıyla ihale usulüyle satışa çıkarmıştır.
Fiyat Artışları: 2026 başındaki piyasa koşullarında, projenin ilk satış fiyatları ile güncel rayiç değerleri arasında yaklaşık %300 ile %450 arasında bir fark oluşmuştur. Sayıştay, bu değer artışının belediye özkaynaklarına doğru yansıtılıp yansıtılmadığını mercek altına almıştır.
Sonuç: Sayıştay’ın temel eleştirisi, projenin fiziksel olarak başarısı değil, bu başarının belediye defterlerine (muhasebesine) usulüne uygun işlenmemesidir. Bu “kayıt dışı kalmış gibi görünen” değer farkları, muhalefet tarafından “görünmez bir bütçe” olarak eleştirilmekte ve Fatma Kaplan Hürriyet’e yönelik “şeffaflık” suçlamalarının dayanağını oluşturmaktadır.
Devam Edecek :
Yarın : Çınar Evleri Projesi Gelirlerinin Nereye Harcandığına Dair Konuşacağız
Vedat ÇALIK




YORUMLAR